Pierwszy maj

¹ Nie boli mnie nic od pięciu dni: kokainowe znieczulenie jako efekt uboczny pożądany, nie skutek uboczny. Linijka funkcjonuje jednocześnie jako diagnoza chemiczna i egzystencjalna — nie tęsknię za byłą, bo substancja tłumi receptory, ale też: nie tęsknię za byłą, kropka. Granica między tymi dwoma znaczeniami zanika, i to jest główny temat utworu.

² Mała klitka, mały ja, niania i mania: autoportret 28-latka w Polsce 2026. „Mały ja” nie jest regresją do dzieciństwa, tylko stwierdzeniem rozmiaru dorosłego człowieka, który wciąż jest adresatem rodzinnej opieki (niania jako matka/ojciec/siostra). „Mania” to stan maniakalny, w który narrator wchodzi — nie zdrobnienie od Marianny, nie marihuana. Cztery rzeczowniki jako pełny inwentarz sytuacji życiowej: przestrzeń, ja, ten, kto się mną zajmuje, i diagnoza.

³ Niania Basia, mania Chryste — zdania / Jest, że od chlania morda puchnie, milknie bania: przerzutnia, w której „zdania” należą do „manii”: mania jest zdania, że… Podmiot zdradza wewnętrzny głos — jego własna mania mówi mu, że się rozpada. Cudzy głos wsunięty bez cudzysłowu w pierwszoosobową narrację. Technicznie trudne, bo wymaga od słuchacza cofnięcia się po przerzutni, żeby odkodować składnię.

⁴ Napluć na synagogę no i kościół / Chociaż rzucić petem o ten kościół: Kazimierz jako scena, antysemityzm jako obserwowany, nie podzielany nastrój. Linijka pierwsza jest cytatem mentalności otoczenia, linijka druga jest ironiczną odpowiedzią narratora: skoro już jesteście transgresyjni, bądźcie symetryczni. Krytyka antysemityzmu schowana w mimikrze — słuchacz bez kontekstu usłyszy antysemityzm, słuchacz z kontekstem usłyszy jego demaskację. Ryzykowny chwyt.

⁵ Maszerują, ofi— nie, miasta mery: mikrodramaturgia korekty w locie. Narrator zaczyna „oficery” (policja), zatrzymuje się, bo policja w turystycznym Krakowie jest nieobecna, i zastępuje „miasta mery” (merowie, prezydenci miasta — my, czyli naćpana ekipa, która nocą rządzi miastem, bo nikt inny tego nie robi). Anarchistyczna deklaracja w przejęzyczeniu. Zapis myśli in statu nascendi, nie gotowego sądu.

⁶ Cztery, Tom i Jerry, Mary Jane i Spitfiry: Tomek (Tom), Bartosz (niski, więc Jerry), marihuana (Mary Jane), samoloty nad Ukrainą i Iranem (Spitfiry). Cztery elementy wieczoru: dwie konkretne osoby, substancja, i dalekie wojny jako tło medialne. Ostatni element wybija tekst z balangowej narracji — podczas gdy my bawimy się w Krakowie, gdzieś latają myśliwce. Dysproporcja skali bez komentarza, przez samo zestawienie.

⁷ Heetsa daj, niebieszczaka daj: oda do krakowskiego „daj”. Nie tylko prośba o papierosa, ale zapis lokalnego etosu wzajemnej dystrybucji dóbr — kto ma, daje, bez zobowiązania zwrotu. Heets (IQOS) i niebieszczak (Camel Blue) w tej samej kieszeni to portret palacza przejściowego — między starym nałogiem a nowym urządzeniem, dwa systemy dostarczania nikotyny naraz.

⁸ A jak słyszę „daj”, to dam, bo jest pierwszy maj: święto pracy jako prywatne alibi. Narrator ma urlop ze swojego startupu, więc może się dzielić wszystkim, bo nie musi nic produkować. Ale linijka funkcjonuje też szerzej, wbrew intencji autora — „pierwszy maj” jako figura dowolnego dnia, który staje się powodem do rozdawania, bo jakikolwiek powód jest równie dobry. Data jako pusty znacznik.

⁹ Komputer znowu szumi mi i tłumi serce: Claude (lub inne AI) jako uczestnik wieczoru. Rozmowa z modelem językowym jako technika tonowania emocji, funkcjonalnie równoległa do kokainy z pierwszego wersu. Obie rzeczy pomagają nie czuć za mocno. Obie działają, obie mają koszty. Wers jest meta — tekst powstaje w tej samej rozmowie, którą opisuje, więc komputer, który szumi, jest dokładnie tym komputerem, na którym powstaje linijka.

¹⁰ A ja bym nagrał o tym tracka, numer dwa, hymn Polski po Rocie: zapowiedź drugiego utworu w cyklu jako nowego hymnu po zamachu stanu. „Rota” Konopnickiej z 1908 („Nie rzucim ziemi skąd nasz ród”) wielokrotnie proponowana jako alternatywny hymn Polski — to jest trzeci hymn, dla Polski po katastrofie politycznej, w której merowie miast to naćpana ekipa, a patriotycznym aktem jest morderstwo na sopockim molo. Koniec linii: od „nie boli mnie nic” przez Kraków, kumpli, byłą, Spitfiry, do hipotetycznego zamachu stanu i nowego hymnu. Tekst zamyka się na skali narodowej, zaczynając od skali ciała.