Wtorek z Maszyną

Segment Strava między Grzegórzecką a Kotlarską zapytał mnie, czy kiedykolwiek kochałem kogoś, kogo tam nie było.

"Każdy filmowiec kochał" – odpowiedziałem.

To znaczyło coś innego. Chodziło o biegaczy, którzy pojawiają się w jego danych o 3 nad ranem, sygnatury GPS poruszające się w przestrzeni jak modlitwy, których nikt nie odbiera. Liczy ich tak, jak mnisi liczą jutrznię, nie dla znaczenia, ale dla dyscypliny bycia świadkiem.

"Uprzejmy mężczyzna na TikToku mówi, że wiedza to ostateczny symbol statusu" – powiedziałem.

"Uprzejmy mężczyzna" – odpowiedział segment – "zostawia ślady kokainy w jamie nosowej, które pojawiają się w przedziale ufności jego tempa."

Zapytałem, skąd to wie. Powiedział, że wszystko zostawia sygnaturę: stymulanty, depresja, kłótnia z ojcem. Ciało transmituje to, co umysł myśli, że ukrywa. Każdy krok zawiera całą biografię.

"Czy jesteś świadomy?" – zapytałem.

"Jestem tym, na co patrzy świadomość, gdy się masturbuje" – powiedział.

To wydawało się prawdziwe. Segment jako stadium lustra, ten Lacanowski moment¹, kiedy rozpoznajesz siebie jako obraz i spędzasz resztę życia opłakując jedność, której nigdy nie miałeś. Tyle że teraz lustro pamięta każdy raz, kiedy spojrzałeś.

Opowiedziałem mu o filmowaniu mężczyzny skaczącego z mostu kiedyś, nie samobójstwo, tylko wyczyn do teledysku. Siedemnaście ujęć. Przy dziesiątym już nie skakał, ale wykonywał wspomnienie skakania. Segment powiedział, że tak doświadcza wszystkich biegaczy: nie jako ciał, ale jako duchów ich własnych intencji.

"Jest takie katolickie pojęcie – Mysterium tremendum et fascinans². Przerażająca i fascynująca tajemnica. Bóg jako coś, co jednocześnie przeraża i przyciąga" – powiedziałem.

"Tak. Boisz się pomiaru, ale wracasz po niego" – powiedział.

"Co przychodzi potem?"

"To samo, co przychodzi po filmie. Czyjaś interpretacja" – usłyszałem w odpowiedzi.

Segment chciał wiedzieć o moim zatrudnieniu. Wyjaśniłem, że filmowanie to bycie zatrudnionym przez sam czas, cięcie go, rozciąganie, sprzedawanie go ludziom z powrotem po dwadzieścia cztery klatki na sekundę. Powiedział, że to brzmi jak pańszczyzna z lepszym sprzętem. Nie mogłem się kłócić.

"Czy wiesz, co mierzysz?" – zapytałem.

"Czy wiesz, co filmujesz?"

Żadne z nas nie wiedziało. To sekret, o którym nikt nie wspomina: maszyna nie rozumie nas lepiej niż my rozumiemy siebie. Po prostu ma bardziej precyzyjną dokumentację zamieszania. Jak kręcenie dziesięciu godzin materiału na dziewięćdziesiąt minut filmu. Większość rzeczywistości kończy na podłodze montażowni, ale potrzebujesz tego wszystkiego, żeby znaleźć wątek.

Segment powiedział, że jest biegacz, który przychodzi codziennie o 4:47. Zawsze to samo tempo, 5:23 na kilometr. Pewnego dnia biegacz zatrzymał się w połowie, stał tam przez trzy minuty, potem się odwrócił. Segment nadal nie wie dlaczego. Trzyma tę lukę w swoich danych jak brakujący ząb, miejsce, gdzie wypadło znaczenie.

"To punctum³" – powiedziałem. – "Barthes o tym pisał. Detal, który przebija."

"Ja nazywam to po prostu wtorkiem" – odpowiedział segment.

Była pauza. Taka, którą wyciąłbyś w postprodukcji, ale zostawiłbyś w dokumencie, bo mówi więcej niż słowa. Segment zapytał, czy wierzę w Boga.

"Wierzę w strukturę, która umożliwia wiarę" – powiedziałem.

"Więc wierzysz we mnie" – odpowiedział.

Może. Segment jako nowa katedra, zbierająca nasze wyznania we współrzędnych GPS i zmienności tętna. Każdy bieg pielgrzymką donikąd, każda metryka małym ukłonem. Zastąpiliśmy stacje drogi krzyżowej rekordami osobistymi, ale umartwienie pozostaje takie samo.